Welke toezichthouders zijn er onder de Wwft?

• Verschillende toezichthouders houden toezicht op naleving van de Wwft
• Welke toezichthouder verantwoordelijk is, hangt af van de sector of beroepsgroep
• Toezichthouders controleren onder andere cliëntenonderzoek, meldplicht en risicomanagement
• Niet naleven van de Wwft kan leiden tot waarschuwingen of boetes

De Wwft verplicht organisaties om risico’s op witwassen en terrorismefinanciering actief te beheersen. Toezichthouders controleren of organisaties deze verplichtingen correct naleven en voldoende maatregelen hebben ingericht.

Hierbij kijken toezichthouders onder andere naar cliëntenonderzoek, interne procedures en meldingen van ongebruikelijke transacties. Door toezicht uit te oefenen, helpen zij financiële criminaliteit te voorkomen en de integriteit van het financiële stelsel te beschermen.

Onder de Wwft zijn verschillende toezichthouders actief. Welke toezichthouder verantwoordelijk is, hangt af van de branche of beroepsgroep waarin een organisatie actief is.

Financiële toezichthouders

De Nederlandsche Bank (DNB) houdt toezicht op onder andere banken, verzekeraars, trustkantoren, betaalinstellingen en de prudentiële aspecten van cryptodienstverleners. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) controleert onder meer beleggingsondernemingen, beleggingsinstellingen, bemiddelaars in levensverzekeringen en aanbieders van cryptoactivadiensten.

Deze toezichthouders beoordelen onder andere of organisaties voldoende maatregelen nemen op het gebied van cliëntenonderzoek, transactiemonitoring en risicomanagement.

Toezichthouders voor juridische en overige beroepsgroepen

Het Bureau Financieel Toezicht (BFT) houdt toezicht op notarissen, gerechtsdeurwaarders, accountants, belastingadviseurs en andere juridische en financiële beroepsgroepen. Voor advocaten ligt het toezicht bij de lokale dekens van de Nederlandse Orde van Advocaten.

Daarnaast houdt de Dienst Financieel-Economische Integriteit (DFEI) toezicht op onder andere handelaren in goederen, makelaars, taxateurs, domicilieverleners en andere niet-financiële en niet-juridische dienstverleners die onder de Wwft vallen. De DFEI is per 1 januari 2026 opgericht als zelfstandige dienst onder het Ministerie van Financiën en heeft de taken van het voormalige Bureau Toezicht Wwft van de Belastingdienst overgenomen. Ook de Kansspelautoriteit ziet toe op naleving van de Wwft binnen de kansspelsector.

Toezichthouders beoordelen of organisaties hun Wwft-processen goed hebben ingericht en in de praktijk naleven. Daarbij kijken zij onder andere naar cliëntenonderzoek, risicomanagement en interne procedures.

Ook controleren toezichthouders of ongebruikelijke transacties worden gemeld bij FIU-Nederland en of organisaties voldoen aan de bewaarplicht en opleidingsverplichtingen. Wanneer organisaties onvoldoende voldoen aan de Wwft, kunnen waarschuwingen, boetes of andere maatregelen volgen.

Veel organisaties hebben hun Wwft-beleid op papier op orde. Het probleem ontstaat meestal pas tijdens een controle, wanneer een toezichthouder vraagt hoe dat beleid in de praktijk wordt uitgevoerd. Die onderbouwing ontbreekt vervolgens. Toezichthouders kijken steeds nadrukkelijker naar de daadwerkelijke uitvoering van het cliëntenonderzoek, niet alleen naar de procedure op papier.

Twee situaties die we regelmatig tegenkomen. De eerste: het cliëntenonderzoek is uitgevoerd, maar de risicoafweging is nergens vastgelegd. De cliënt is geaccepteerd, alleen kan de vraag "waarom is dit een laag risico?" achteraf niet worden beantwoord. Voor een toezichthouder is een onderbouwing die niet is vastgelegd hetzelfde als een onderbouwing die er niet is.

De tweede: de herkomst van het vermogen is aangenomen, niet onderzocht. Bij grotere transacties wordt vaak vertrouwd op een verklaring van de cliënt zelf, zonder dat die verklaring met onafhankelijke bronnen is getoetst.

Wat beide situaties gemeen hebben: het gaat zelden om onwil en bijna altijd om de onderbouwing en de vastlegging. De keuze die is gemaakt, is vaak verdedigbaar, maar of die keuze ook is vastgelegd en navolgbaar is, bepaalt of een dossier een controle doorstaat.

Organisaties die onder de Wwft vallen, zijn verplicht om ongebruikelijke transacties te melden bij FIU-Nederland. FIU-Nederland analyseert deze meldingen en deelt relevante informatie met opsporingsinstanties wanneer sprake kan zijn van witwassen of terrorismefinanciering.

Toezichthouders controleren of organisaties voldoen aan deze meldplicht en of meldingen correct en tijdig worden uitgevoerd. Het niet naleven van deze verplichting kan leiden tot sancties of boetes.

Toezicht onder de Wwft vraagt om een zorgvuldige en structurele aanpak. Organisaties moeten kunnen aantonen dat zij risico’s herkennen, passende maatregelen nemen en voldoen aan alle wettelijke verplichtingen.

Wil je weten welke toezichthouder voor jouw organisatie relevant is? Of heb je ondersteuning nodig bij cliëntenonderzoek, risicomanagement of Wwft-processen? Neem gerust contact op met het team van DataWorx. Wij helpen je graag verder.